(uit O vrij-studentenheerlijkheid1 van dr. Mon de Goeyse)
Ons Leven is het oudste studententijdschrift van de
Nederlanden, gesticht in 1888. Daarmee is het twee jaar ouder dan
het bekende Amsterdamse Propria Cures (1890).
Aan de oorsprong van Ons Leven ligt de strijd van de Vlaamse
studenten om van het Algemeen Studentengenootschap (beter bekend onder
zijn Franse naam Société Générale des
Etudiants) een tweetalige vereniging te maken. In het academiejaar
1887-88, tijdens de campagne voor de bestuursverkiezingen van het ASG,
werden de Vlaamse studenten (die een Vlaamsche Strijdersbond,
door de West-Vlamingen Vlaamsche Karre genoemd, hadden opgericht)
heftig aangevallen in verschillende franstalige studentenblaadjes
zoals Pif-Paf, Cri-cri, Le Spitz, Le Type
en vooral in het Waalse vlugschrift Protestation. De Vlaamsgezinden
werden er afgeschilderd als gevaarlijke vaderlanders en slechte katholieken,
die de eenheid in gevaar zouden brengen.
Op 24 januari 1888 weerklonk op de Grote Markt en in de Universiteitshallen
het geroep: "Achetez Le Flamingant, à dix centimes!"
Dit nieuwe blaadje nam het met kalmte en waardigheid op voor de Vlaamse
studenten en schreef onder meer: "Qu'exigent donc les flamingants
à Louvain? L'égalité et rien que l'égalité
à la Société Générale des Etudiants."
De opstellers ervan waren twee Vlaamse studenten: Adelfons Henderickx en
Seraf Lambrechts en een Fransman, Alexis Pouillon (uit Marseille), die
onder invloed van André Sermon de zijde van de Vlaamsgezinden had
gekozen.
Deze franstalige Flamingant was de voorloper van Ons Leven.
De bijval kon niet schitterend genoemd worden, want de opstellers hadden
er bijna de 25 frank sponsoring van de Vlaamsche Penning te Antwerpen
bij ingeschoten. Zij hadden nog juist genoeg over om een Jack-Op te gaan
drinken in De Hertog Jan (vergelijk de Oude-Rolderklacht: "Waar
zijn zij die voor het Werchters bier hun laatste cent verdronken?"). Toch
had dit eerste experiment moed en hoop gegeven en waren velen van mening
dat het noodzakelijk was om in Leuven over een eigen Vlaams studentenblad
te beschikken.
Adelfons Henderickx zette zich tijdens de zomervakantie aan het werk en
bereidde helemaal alleen het eerste nummer voor van een studentenblad
dat om de veertien dagen te Leuven zou verschijnen en de naam Ons Leven
zou dragen. Hij liet het op 300 exemplaren drukken bij A. Meulemans-Depreter
aan de Muntstraat. Zo verscheen het eerste nummer van Ons Leven
op 15 oktober 1888. Het had het uitzicht van een krantje, was 27,5 cm lang
en 18,5 cm breed en kostte 10 centiemen per nummer of 2 frank per academiejaar.
De ondertitel luidde: Tijdschrift der Lovensche Studenten (tot 1950).
Op de voorpagina werd de strekking van het blad als volgt uitgedrukt: "Wij
zijn christenen, Nederlanders, volksjongens, studenten."
Uit de omschrijving van dit standpunt blijkt hoe vooruitstrevend Adelfons
Henderickx was: we zijn christenen (niet katholieken, de naam van de toenmalige
regerende partij in België, maar iets anders voor Vlaanderen),
we zijn Nederlanders (Vlaanderen ligt in de Zuidelijke Nederlanden en
we spreken dezelfde taal), volksjongen (niet alleen maar een academische
elite, maar voor de verheffing van ons volk).
Van dit eerste nummer werden er zestig exemplaren verkocht, zodat de
opbrengst 6 frank bedroeg (minus het percentage voor de verkopers).
Ondanks het feit dat het drukken 20 frank kostte, gaf Henderickx de
moed niet op en vergaderde met een aantal mensen op zijn kot aan de
Oude Markt: de geestjes Sencie en Luytgaerens (later monseigneurs)
Hendrik Priem, Aloï van de Vyvere (de latere minister), André
Sermon, Jozef Verachtert en Frans Meeus. Een tweede nummer werd voorbereid,
op een groter formaat (43 cm bij 30 cm), maar op minder goed papier. Het
verscheen op 29 oktober 1888 en werd ingeleid door een hooggestemd artikel
van Leonidas (Leo Bruyninckx, de latere volksvertegenwoordiger
en burgemeester van Dendermonde), die betoogde dat het eerste nummer een
reusachtige bijval had gekend. Van dit tweede nummer werden er 40 exemplaren
verkocht. Het bankroet was nabij. Om het pasgeboren blad van de ondergang
te redden, werd de jacht op abonnementen ingezet. De medewerkers trokken
van kot naar kot om inschrijvingen te verzamelen en sukkelden moedig verder
tot het blad leefbaar was. Zij kregen ook een toelage van de Nederduytsche
Bond te Antwerpen. Op het einde van het eerste bestaansjaar (8 juni 1889)
kon de redactie schrijven: "Ons doel is bereikt: wij hebben een tolk
gesticht voor de moedige Vlaamsche jongelingschap van Leuven. Waar de
Fransche taal overheerschend was, hebben wij onze taal geschreven, onze
taal doen klinken."
Door de jaren heen is Ons Leven altijd verschenen, behalve
tijdens de eerste wereldoorlog (toen Leuven platgebombardeerd was door
de Duitsers en de Vlaamse studenten aan het IJzerfront vochten - er
verscheen toen wel één nummer in 1916: Hoogstudent
aan den Yser) en van 1942 tot 1944 (er was al papiergebrek en het
blad werd daarna verboden door de Duitse bezetter, die het op zijn
heupen kreeg van de Heel-Nederlandse en anti-nazi-Duitse strekking van het
blad). Vanaf de oprichting in 1902 van het Vlaamsch Verbond is het altijd
het KVHV-blad geweest. Lange perioden verscheen het zelfs als weekblad. Na de Tweede
Wereldoorlog steeg de oplage tot 2500 exemplaren. In 1940-41 verhuisde de
redactie voor één jaar naar Gent en in 1945-46 was Ons Leven het blad
van het Leuvens Studentencorps (LSC). Later, in
de jaren '80 en '90, verscheen het
als maandblad met een oplage van ongeveer 4000 exemplaren, voor studenten
in vooral Leuven, maar ook in Gent, Antwerpen, Aalst, Oostende, Mechelen,
Kortrijk en Brussel. In 1988-89 werd het honderdjarig jubileum feestelijk
gevierd met grote herdenkingsactiviteiten en een lustrumboek. In 2002 viel de oplage
dramatisch terug tot een tweehonderdtal exemplaren en werd het blad tweemaandelijks.
Vanaf het academiejaar 2003-04 verschenen er zelfs maar twee nummers per jaar.
Hoofdredacteurs van Ons Leven:
1888-1889:
Adelfons Henderickx (†)
1889-1890:
Adelfons Henderickx (†)
1890-1891:
Hendrik Priem (†)
1891-1892:
Hendrik Priem (†)
1892-1893:
Hendrik Priem (†)
1893-1894:
Juul Storme (†)
1894-1895:
Karel Van Den Bussche (†)
1895-1896:
Karel Van Den Bussche (†)
1896-1897:
Karel Heynderickx (†)
1897-1898:
Karel Heynderickx (†)
1898-1899:
Karel Heynderickx (†)
1899-1900:
Frans Mets (†)
1900-1901:
Lodewijk Dosfel (†)
1901-1902:
Jef vanden Eynde (†)
1902-1903:
Jef vanden Eynde (†)
1903-1904:
Jef vanden Eynde (†)
1904-1905:
Jef vanden Eynde (†)
1905-1906:
Jef vanden Eynde (†)
1906-1907:
Jef vanden Eynde (†)
1907-1908:
Jef vanden Eynde (†)
1908-1909:
Stanislas Serneels (†)
1909-1910:
Ernest Claes (†)
1910-1911:
Jef Arras (†)
1911-1912:
Eugeen Van Nuffel (†)
1912-1913:
Godfried Persyn (†)
1913-1914:
Jan Guldentops (†)
1914-1918:
Jan Guldentops (†)
1918-1919:
Rik Borginon (†) en Jef Lindemans
1919-1920:
Jef Van Der Meersch(†)
1920-1921:
Frans van Waeg (†)
1921-1922:
Jan Quix (†)
1922-1923:
Amaat Dumon (†)
1923-1924:
Amaat Dumon (†)
1924-1925:
Joz Vermeulen (†)
1925-1926:
Paul Cools
1926-1927:
Joz Custers (†)
1927-1928:
Joz De Belie (†)
1928-1929:
Jan Wilms (†)
1929-1930:
Willem Melis (†)
1930-1931:
Pol Heyns (†)
1931-1932:
Piet Vossen
1932-1933:
Germain Mulliez (†)
1933-1934:
Germain Mulliez (†)
1934-1935:
Lode Ballegeer
1935-1936:
Jozef Blomme
1936-1937:
Marcel Reynders (†)
1937-1938:
Marcel Reynders (†)
1938-1939:
Marcel Reynders (†)
1939-1940:
Juul Lemmerling
1940-1941:
Herman Wagemans (†)
1941-1942:
Remi Piryns (†)
1942-1944:
verboden door de Duitse bezetter
1944-1945:
Jef Claes (†)
1945-1946:
Jef Claes (†)
1946-1947:
Roger Fieuw
1947-1948:
Agnes Scheere
1948-1949:
Hubert Geyskens, Michel de Man, Herman De Vroe en Ferdinand Van Damme
1949-1950:
Ferdinand Van Damme
1950-1951:
Ferdinand Van Damme
1951-1952:
Luc van de Hauwaert (†)
1952-1953:
Jaak de Meester
1953-1954:
Richard Celis en Lode Franssens
1954-1955:
Rik Vandekerkhove (†)
1955-1956:
Rik Vandekerkhove (†)
1956-1957:
Lode Verhaegen
1957-1958:
Lode Verhaegen
1958-1959:
Wilfried Martens en Jan Ryckeboer
1959-1960:
Willy Driessen (†)
1960-1961:
Willy Driessen (†)
1961-1962:
Luk Frateur en Pol Nelis
1962-1963:
Mieke Van Hagendoren
1963-1964:
Mark Theunis
1964-1965:
Edi Clijsters
1965-1966:
Walter De Bock (†)
1966-1967:
Ludo Martens (†)
1967-1968:
René De Preter, Guy Michel en Jozef Dauwe
1968-1969:
Henri Coenjaerts en Gerard Soete
1969-1970:
Gerard Soete
1970-1971:
Greet Thooft
1971-1972:
Lode Leysen
1972-1973:
Tony Janssens
1973-1974:
Marc Deweerdt
1974-1975:
Filip Landrieux
1975-1976:
Sooi Daems
1976-1977:
Sooi Daems
1977-1978:
Piet Schepens
1978-1979:
Erik Jorissen (†)
1979-1980:
Erik Jorissen (†)
1980-1981:
Rudy Bollaerts
1981-1982:
Mark Behets
1982-1983:
Luk Collet
1983-1984:
Filip Martens
1984-1985:
Dirk Vanhegen
1985-1986:
Dirk Vanhegen
1986-1987:
Johan Vandenbossche
1987-1988:
Johan Vandenbossche
1988-1989:
Yves Parmentier
1989-1990:
André Vandecandelaere en Pascal D'Hoore
1990-1991:
Wilfried Weets
1991-1992:
Koen Lenssens
1992-1993:
Tom Priem
1993-1994:
Bart De Wever
1994-1995:
Alain Mouton
1995-1996:
Erik Stoffelen
1996-1997:
Geert Palmaerts
1997-1998:
Frank Judo
1998-1999:
Filip De Cauwer
1999-2000:
Michaël Vandamme
2000-2001:
Maarten Dupont en Michaël Vandamme
2001-2002:
Frédéric van den Dries
2002-2003:
Caroline Tonnelier
2003-2004:
Wim Vermeulen
2004-2005:
Annelore Van Hecke
2005-2006:
Bram Hermans
2006-2007:
Pieter Laureys
2007-2008:
Ruben Wiedijk
2008-2009:
Gillis De Troyer
2009-2010:
Gillis De Troyer
2010-2011:
Thomas Meyskens
2011-2012:
ominique Van Bourgonie
Ook de andere politieke KVHV-afdelingen hebben of hadden een Verbondsblad: Tegenstroom, Ons Verbond (Gent, in het verleden ook Ons Nieuw Verbond, 1984-2002), Spoorslag (Kortrijk, 1965-1989, verdwenen) en Hoogtij(d) (Oostende, 1992-1999, verdwenen).
Hoofdredacteurs van Tegenstroom:
1974-1975:
Peter De Vos
1975-1976:
Kris Barrezeele
1976-1977:
Kris Barrezeele
1977-1978:
Paul De Belder
1978-1979:
Peter Van Den Bossche
1979-1980:
Gust Peeters
1980-1981:
Geerolf Annemans
1981-1982:
Luc De Daele
1982-1983:
Philippe Van de Velden
1983-1984:
Hans Brockmans en Peter De Roover
1984-1985:
Hilde Van den Bossche
1985-1986:
Hilde Van den Bossche
1986-1987:
Fons Borgignon
1987-1988:
Hans Brockmans
1988-1989:
Koen Kennis
1989-1990:
Filip Duwaerts
1990-1991:
Paul Cordy
1991-1992:
Bart De Wever
1992-1993:
Bart Crols
1993-1994:
Hans Van Hove
1994-1995:
Johan Van Loon
1995-1996:
Johan Van Loon
1996-1997:
Hans Van Hove
1997-1998:
Wouter Luys
1998-1999:
Peter Van der Auwera
1999-2000:
Hendrik Knaepen
2000-2001:
Hendrik Knaepen
2001-2002:
Kris Clauw
2002-2006:
geen werking
2006-2007:
Michel Cardon
2007-2008:
Gorik Van den Bergh
2008-2009:
Gorik Van den Bergh
2009-2010:
Dieter Peeters
2010-2011:
Emma Annemans
2011-2012:
Ewout Bruwiere
Hoofdredacteurs van Ons Verbond en Ons Nieuw Verbond (1984-2002):
1939-1940:
?
1940-1941:
?
1941-1942:
?
1942-1943:
?
1943-1944:
?
1944-1945:
?
1945-1946:
?
1946-1947:
?
1947-1948:
?
1948-1949:
?
1949-1950:
Remi De Vis
1950-1951:
Remi De Vis
1951-1952:
?
1952-1953:
?
1953-1954:
?
1954-1955:
Lieven Van Waes
1955-1956:
Lieven De Lille
1956-1957:
?
1957-1958:
?
1958-1959:
?
1959-1960:
?
1960-1961:
?
1961-1962:
?
1962-1963:
?
1963-1964:
Jan Klein
1964-1965:
Karel Van Alsenoy
1965-1966:
Luc Roelens
1966-1967:
?
1967-1968:
geen werking
1968-1969:
Eric De Baerdemaeker
1969-1970:
Raoul Syts
1970-1971:
?
1971-1972:
Antoine Serraes
1972-1973:
?
1973-1974:
?
1974-1975:
?
1975-1976:
?
1976-1977:
?
1977-1984:
geen werking
1984-1985:
?
1985-1986:
?
1986-1987:
?
1987-1988:
?
1988-1989:
?
1989-1991:
?
1991-1992:
?
1992-1993:
Lieven Vandriessche
1993-1994:
?
1994-1995:
Philippe Haenebalcke
1995-1996:
Michaël Matthijs
1996-1997:
Jan Schenkel
1997-1998:
Wouter van den Meersch
1998-1999:
Wouter van den Meersch
1999-2000:
(1)
2000-2001:
(1)
2001-2002:
(1)
2002-2003:
Kristof Schottey
2003-2004:
Kristof Schottey
2004-2005:
Rien Vandenberghe
2005-2006:
Rien Vandenberghe
2006-2007:
Robin Vandenberghe
2007-2008:
Pieterjan Vanhoutte
2008-2009:
Filip Martens
2009-2010:
Gilles De Geyter
2010-2011:
Jonathan Duyck
2011-2012:
Michiel Vantongerloo
(1) Wenst op uitdrukkelijk verzoek anoniem te blijven.
Hoofdredacteurs van Hoogtij(d):
1992-1993:
Wouter Lesage
1993-1994:
Stefan De Brouwere
1994-1995:
Pieter-Jan Provoost
1995-1996:
Pieter-Jan Provoost
1996-1997:
Karel Bouljon
1997-1998:
Steven Stalmans
1998-1999:
?
Bewerkt door Peter Dirix. Met dank aan Tom Vandendriessche.
1Dr. Mon de Goeyse, O vrij-studentenheerlijkheid, Universitaire Pers Leuven,
1987, ISBN 90-6186-251-5.